Sommige buurten doen het beter dan andere. De ene buurt komt een tegenslag niet meer te boven. Een andere wordt er juist sterker van. Sommige buurten hebben een aantrekkelijk imago, terwijl de naam van andere buurten alleen maar negatieve associaties oproept.
Waarom kon het Spijkerkwartier afscheid nemen van de prostitutie, terwijl dat andere buurten nog niet is gelukt? Waardoor kwam Roombeek de gevolgen van de vuurwerkramp zo snel te boven? Hoe komt het dat Ondiep en Charlois geen "De Pijp" worden?
Waarom worden in de ene buurt gebouwen afgebroken, terwijl dezelfde gebouwen in een andere buurt een nieuwe bestemming krijgen? Waarom lijkt subsidie in de ene buurt in een bodemloze put te verdwijnen, terwijl dezelfde subsidie in een andere buurt juist eigen vermogens los maakt?
DNA
Onderzoekers verklaren de verschillen aan de hand van een "X-factor" of "DNA". Maar dat is niet meer dan een slecht gebruikte metafoor. Buurten met "goed DNA" doen het niet automatisch beter. Ook "goede" buurten kunnen afglijden, terwijl "slechte" buurten juist aantrekkelijk worden.
Dynamiek
Het gaat niet om het DNA zelf, het potentieel. Het gaat om de benutting. De dynamiek. De interacties.
Daarbij is de ene keer een ander deel van het DNA betrokken dan de andere. Het gaat dus om de combinatie van de sterkste delen van het DNA met de juiste voeding. Stimulerende omstandigheden, die zorgen dat de beste eigenschappen het meest tot uitdrukking komen. Het gaat om de expressie van het DNA. Deze expressie is, net zoals het DNA, wel in kaart te brengen, maar dat is veel werk.
Onderscheid
BuurtDNA leidt tot ontwikkeling van onderscheidend vermogen. Tot bundeling van krachten in coalities die talent tot uitdrukking brengen.
Als buurtbiografen onderzoeken wij dat expressieproces. En brengen de gevolgen in kaart. Wij meten de resultaten. Vergelijken vermogens en expressierichtingen.
Zo vinden wij het beste in buurten. Om in te wonen, werken, winkelen, investeren, ... 
Expressiekaarten tonen niet alleen de streepjescode van het stadsDNA, maar laten ook de resultaten daarvan zien, de samenhang, de clusters en ketens in de buurteconomie, de aanwezigheid van sociaal kapitaal, de beste ontmoetingsplaatsen, de kracht van de buurtcultuur, het ruimtegebruik en de structuren die dat bij elkaar houden.
Wie deze expressiekaarten gebruikt, krijgt inzicht in de economische en culturele productiviteit. In de factoren die zorgen voor bindingskracht en waardecreatie. En vindt concentraties en essenties die helpen bij het naar buiten brengen van een authentiek profiel, met aantrekkingskracht op bezoekers, bedrijven en bewoners.
De afgelopen maanden presenteerden verschillende onderzoekers hun analyses van ‘de waarde van wijken’. Geheel conform de heersende inzichten poneerde ieder een eigen X-factor, die correleerde met stijgende huizenprijzen in prachtwijken of economische resultaten van bedrijven in regio’s met veel X. Terwijl de ene onderzoeker stelde dat X stond voor “cultuur”, hielden anderen het op “erfgoed”, “leefbaarheid”, “aanwezigheid van een brede school”, "nabijheid van een station", “vertrouwen in de buurt”, of het ondernemerschap van “sociale stijgers”. Om te kunnen bepalen welke X-factor de verschillen tussen wijken het beste kon verklaren, was nog aanvullend onderzoek nodig, daar waren de meeste onderzoekers het wel over eens. Maar het gaat natuurlijk niet om een enkele factor.
X-factor of DNA?
Op basis van de beschikbare gegevens kunnen weinig onderzoekers aangeven wat oorzaak is en wat gevolg. Ontstaat de X-factor als gevolg van stijgende huizenprijzen? Of worden woningen duurder door toename van de X-factor? Of zijn misschien zowel de X-factor als economische ontwikkelingen het gevolg van iets anders?
Om dit te beantwoorden heeft Zi ook de samenhang tussen de onderliggende factoren, het ‘stadsDNA’ in kaart gebracht. Vanuit economisch perspectief blijken vooral pioniersgedrag, functiemenging, sociaal kapitaal en “sterke verhalen” een rol te spelen. En die komen het meest tot uitdrukking op plaatsen waar de ligging en de stedenbouwkundige structuur een goede voedingsbodem vormen.
Het is al langer bekend dat omgevingsfactoren zeker de helft van de woningprijs verklaren. In de praktijk gaat het ook niet om losse factoren, maar om samenhang en interacties. Daarmee komt het stadsDNA ook tot expressie en vindt er een kruisbestuiving plaats die ook tot economische resultaten leidt.
Meer over de buurt als business case is te lezen in Wooninnovatie Reeks rapport nr 21 over Wijkinnovatie, vermogens in de buurt.
© namg