Ontmoetingsruimte in de grote stad
In de grote steden trekken sociaal bewogen buurtbewoners, ex-krakers, ouderen en woongroepen van gelijkgestemden samen op om karakteristieke panden te behouden en woonwijken milieuvriendelijk te maken. Terwijl duurzame initiatieven op nieuwbouwlocaties vaak een reactie zijn op de monotonie van de Vinexwijk, verenigen bewoners in oude stadswijken zich in duurzame projecten tegen de kaalslag en de uniformiteit van de stadsvernieuwing.
Door de diversiteit van de initiatiefnemers ontstaat draagvlak voor grote projecten, waarin ondanks de stedelijke dichtheid veel ruimte is voor groen en ontmoetingsruimte. En nu het geld niet meer op straat ligt, worden motivatie, tijd en kennis van bewoners steeds meer op waarde geschat.

Gemeenschapszin
Net als in de jaren tachtig leiden economische recessie en milieu-idealen tot nieuwe initiatieven met veel zelfwerkzaamheid van bewoners.
Daarmee spelen de initiatiefnemers van duurzame woon-werkprojecten ook in op de toename van het aantal thuiswerkende zelfstandigen, alleenstaanden, eenoudergezinnen, zelfstandig wonende ouderen en andere niet-doorsnee huishoudens. De bewoners ervaren het resultaat als leven in een groene stadsoase met de vertrouwdheid van een dorpsgemeenschap.

Ontmoeting op drie niveaus
Door wonen en werken dichter bij elkaar te brengen en in ieder project ontmoetingsruimte te maken, leggen de initiatiefnemers een nieuwe basis voor saamhorigheid en gemeenschap op menselijke maat. Maar het nieuwe nabuurschap mag niet beklemmen. Eigen ruimte en privacy blijven belangrijk en het mag niet verplicht worden om elke dag samen te eten of koffie te drinken en alle rekeningen te delen. Daarom is er vooral veel aandacht voor buitenruimtes, ontmoetingsplaatsen en activiteit op de hogere schaalniveaus. Dat is ook wenselijk voor het behoud van diversiteit en sociale veerkracht.
Dertig jaar ervaring wijst uit dat er drie niveaus moeten worden onderscheiden. Op het laagste niveau gaat het om voorzieningen voor enkele woningen, die alleen worden gebruikt door de bewoners zelf. Maar voor de sociale duurzaamheid is dat schaalniveau niet voldoende. Er is ook ruimte nodig voor ontmoeting met de buurt.

Rendement
Ieder project moet ook maatschappelijk rendement opleveren. En dat betekent dat ook de tijd die de eindgebruikers in een project investeren, zowel bij de ontwikkeling als tijdens het beheer, en de kennis die zij daarbij ontwikkelen op waarde worden geschat. Want motivatie en doorzettingsvermogen van toekomstige bewoners zijn niet te koop. Rapport nr 24 gaat over de volgende personen, projecten en plaatsen.